pieta watykańska

Michał Anioł

Epoka: Nowożytność - Renesans włoski (Cinquecento)

Czas powstania: 1496, CINQUECENTO

Lokalizacja: Bazylika św. Piotra

, marmur Pieta watykańska zbliża się do ideałów rzeźby starożytnej. Przedstawia ona Chrystusa zdjętego z krzyża, martwego, obnażonego, a jednak pięknego nie tylko w wyrazie i rysach twarzy, lecz pięknego ciałem jak Apollo.  jako pierwszy ośmielił się tak przedstawić temat, w którym jego poprzednicy widzieli jedynie rozdzierającą i posępną tragedię. W tych zwłokach nie ma śladu agonii ani cierpienia.  Matka Boska została przedstawiona jako młoda i piękna kobieta  rzeźba ma tylko metr wysokości, artysta uzyskał wrażenie niezwykłej głębi i wspaniałej monumentalności  konstrukcja dzieła ma kształt piramidy, której wierzchołek stanowi głowa Maryi. Rzeźba rozszerza się stopniowo w dół, aż do samej podstawy, na której rozpościera się szata. Najświętsza Panna siedzi na szczycie głazu, który imituje Kalwarię. Na kolanach trzyma Syna zdjętego z Krzyża. Zgodnie z ikonografią trzyma Go jedną ręką, podczas gdy druga jest otwarta w demonstracyjnym geście. Gest subtelny, a niesamowicie wymowny. Jakby mówiła: „Patrzcie, to mój Syn. On za was umarł. Jego Ofiara przyniosła wam życie. Jesteście odkupieni Jego Krwią. Oddał się cały za was.”.  rzeźba jest jakby statyczna, a twarze postaci są pełne pokoju. Jednak jej wymowa jest mocna i wewnętrznie dramatyczna.  ślady po ukrzyżowaniu są ograniczone do niewielkich ran po gwoździach i zaznaczenia rany w boku Jezusa  w twarzy i ciele Chrystusa osiągnął wirtuozerię w polerowaniu marmuru, nadając mu walor wręcz niematerialny. Twarz Madonny jest piękna, otoczona welonem, ma blask świeżej karnacji, bez oznak cierpienia.  młody wygląd Marii doczekał się wielu interpretacji. Sam artysta mówił, że „niepokalaność daje świeżość i pełnię młodości”.  kompozycja jest pełna kontrastów: helleńskie piękno bezwładnie spoczywającego ciała Chrystusa a gotycka misteria w udrapowaniu szat Jego Matki; dynamika układu brył a dostojna statyczność całej grupy; naturalistycznie przedstawione postacie, a nastrój sakralnej i hieratycznej powagi.