Bociany

Józef Chełmoński

Epoka: Nowożytność - Realizm

Czas powstania: 1900

Lokalizacja: Muzeum Narodowe w Warszawie

Obraz powstał w okresie, kiedy Chełmoński po powrocie z Monachium zamieszkał w mazowieckiej wsi Kuklówka, i malował szereg obrazów o tematyce wiejskiej, głównie krajobrazy pól, dzikiego ptactwa, pracujących w polu ludzi[2]. Bociany powstałe w 1900[3] wystawiono po raz pierwszy w warszawskiej galerii Zachęta rok później, w 1901. Krytyka chwaliła obraz za uchwycenie specyficznie polskiego charakteru przyrody, typów ludzkich oraz za nastrój. Oracz wraz z towarzyszącym mu synem przypatrują się bocianom na niebie. Siedzą pośród zielonej, pełnej kwiatów łąki, odpoczywając i posilając się z dwojaków w przerwie wiosennej orki[4]. Na horyzoncie widać rząd brązowych wiejskich chałup krytych strzechami, wraz z topolą i z bocianim gniazdem. Z boku stoją dwa woły na zaoranym już kawałku pola[1]. Chełmoński pokazuje tu wieś od strony nieefektownej, codziennej, dla niektórych nawet brzydkiej. Z wielkim talentem łączy uchwycony charakter chwili, lot ptaków czy zapatrzenie grupy postaci z detalem krajobrazu, jego matowymi barwami i statycznością